O‘zbekistonda iqtidorli xodimlarni ishga olish: IT Park Uzbekistan bu jarayonni qanday takomillashtirmoqda

O‘zbekiston hozirda muhim iqtisodiy o‘zgarishlar davridan o‘tmoqda. Rivojlanayotgan texnologiya sohasi, yoshlar va ko‘p tilli aholisi, IT-ta’lim dasturlarining kengayishi mamlakatni xalqaro kompaniyalar uchun yanada jozibador qiladi. Shu bilan birga, chet ellik xodimlarni ishga olishda ish beruvchilar va xodimlar uchun amaldagi huquqiy tartiblarni tushunish muhim, chunki mahalliy qoidalar boshqa mamlakatlarnikidan farq qiladi. Bozorga yangi kirib kelayotgan kompaniyalar uchun bu jarayon murakkab tuyulishi mumkin. Shu sababli IT Park Uzbekistan xorijiy kompaniyalar uchun nafaqat amaliy hamkor, balki mahalliy bozorni o‘rganish va tajriba almashish uchun ishonchli hamroh hisoblanadi.

O‘zbekistonda ishga qabul qilishning huquqiy asoslari

O‘zbekiston Respublikasida ishga qabul qilish qat’iy huquqiy tartiblar bilan boshqariladi. Jarayon yozma mehnat shartnomasini tuzishdan boshlanadi. Agar xodim chet ellik bo‘lsa, avvalo u tegishli ro‘yxatdan o‘tishi, so‘ng mehnat shartnomasini tuzishi kerak. Shartnoma yuridik kuchga ega hujjat bo‘lib, Mehnat kodeksining barcha talablariga javob berishi shart. Unda xodimning vazifalari, ish haqi, ish vaqti, shartnoma muddati va ish boshlanish sanasi aniq ko‘rsatiladi. Xorijiy ish beruvchilar uchun ushbu talablarni bajarish shaffof va qonuniy mehnat munosabatlarini ta’minlash hamda huquqiy xatarlarni kamaytirish uchun juda muhimdir.

IT Park rezidentlari uchun xorijiy mutaxassislarni jalb qilish tartibi soddalashtirilgan. IT Park rezidentlari tomonidan ishga olingan xorijiy mutaxassislar O‘zbekiston Respublikasi hududida mehnat faoliyatini amalga oshirish uchun tasdiqnoma (ruxsatnoma) olishlari shart emas. Bunday ishga qabul qilish bilan bog‘liq barcha mehnat munosabatlari O‘zbekiston Respublikasining mehnat qonunchiligi bilan tartibga solinadi va unga bo‘ysunadi. Xorijiy mutaxassislar Davlat xizmatlari markazida jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqamini (JSHSHIR) olishlari shart. Shundan so‘ng ular O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq qonuniy ravishda ishga joylashishlari mumkin.

Zarur rasmiyatchiliklar bajarilgandan so‘ng, xodimlar my.mehnat.uz platformasi orqali milliy mehnat axboroti tizimida ro‘yxatdan o‘tadi. Bunday ro‘yxatdan o‘tish ishga joylashtirish to‘g‘risidagi ma’lumotlarning tegishli tarzda qayd etilishini ta’minlaydi hamda O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq ish beruvchi va xodim o‘rtasidagi munosabatlarning rasmiy tasdig‘i hisoblanadi.

Ish haqi, soliqlar va ijtimoiy to‘lovlar

O‘zbekiston Respublikasida ish beruvchilar ish haqi to‘lash, tegishli soliqlarni ushlab qolish va o‘tkazish, shuningdek pensiya va ijtimoiy jamg‘armalarga majburiy badallarni hisoblash va to‘lash uchun javobgardir. Bu jarayonlar qat’iy qonun bilan tartibga solinadi, ularni bajarmaslik moliyaviy jarimalar va boshqa huquqiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. Chet ellik kompaniyalar uchun bunday talablar murakkab va notanish bo‘lishi mumkin, shuning uchun ko‘plab kompaniyalar ish haqi hisob-kitobi va soliqlarni to‘lash bo‘yicha majburiyatlarni to‘g‘ri, o‘z vaqtida va qonunchilikka muvofiq bajarish uchun mahalliy professional xizmat ko‘rsatuvchi tashkilotlarni jalb qiladi.

IT Park O‘zbekiston: xalqaro ish beruvchilar uchun strategik hamkor

IT Park O‘zbekiston mahalliy texnologik ekotizimga kirayotgan chet elliklar va xorijiy kompaniyalar uchun biznes muhiti va qo‘llab-quvvatlash platformasi sifatida xizmat qiladi. U ish beruvchilarga huquqiy talablarni tushunishda, ish ruxsatnomasini olish jarayonlarini boshqarishda va xodimlarni milliy qonunchilikka muvofiq ro‘yxatdan o‘tkazishda yordam beradi.

O‘zbekistonda Employer of Record (EOR) modeli bo‘yicha faoliyat yurituvchi bir nechta kompaniyalar, jumladan IT Park rezidentlari ham mavjud. Bu kompaniyalar xorijiy firmalar nomidan shartnomalarni rasmiylashtiradi, ish haqi hisob-kitobini yuritadi, soliq va boshqa majburiyatlarga rioya qiladi hamda ish ruxsatnomalarini olishni ta’minlaydi. Bunday yondashuv ish beruvchilarga iqtidorli mutaxassislarni tez va samarali jalb qilish, ma’muriy xarajatlarni kamaytirish va yangi bozorda barcha me’yoriy talablarni to‘liq bajarish imkonini beradi.

Texnologiya kompaniyalari IT Park yordamida xodimlarni qanday yollaydi: bosqichma-bosqich qo‘llanma 

1. Kompaniyani ro‘yxatdan o‘tkazish va IT Parkka a’zo bo‘lish

Ko‘pchilik kompaniyalar O‘zbekistonda yuridik shaxs, odatda mas’uliyati cheklangan jamiyat shaklida ro‘yxatdan o‘tkazishdan boshlaydi. Keyingi qadam - my.it-park.uz rasmiy portali orqali IT Parkka a’zolik uchun ariza topshirish. Ariza IT yoki raqamli xizmatlar eksportiga yo‘naltirilgan biznes-rejani o‘z ichiga oladi. Rezident maqomi soliq imtiyozlari va texnologiya kompaniyalari uchun maxsus yaratilgan qulay muhitdan foydalanish imkonini beradi.

2. Mehnat shartnomalari

Mehnat shartnomalari Mehnat kodeksiga mos bo‘lishi va o‘z ichiga majburiyatlarni, ish haqini, ish vaqtini hamda shartnomaning amal qilish muddatini olishi lozim. IT Park kompaniyalarga boshidanoq mustahkam asos yaratishda yordam berish maqsadida shartnomalarning ham mehnat talablariga, ham rezidentlik qoidalariga muvofiqligini ta’minlash bo‘yicha tavsiyalar beradi.

3. Ish ruxsatnomalari va viza yordami

IT Park rezidentlari uchun xorijiy mutaxassislarni yollash jarayoni ancha soddalashtirilgan. Chet ellik xodimlar faqat Davlat xizmatlari markazida jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqamini (JSHSHIR) olishlari kerak, shundan so‘ng ular O‘zbekiston qonunchiligiga to‘liq muvofiq ravishda qonuniy ishga joylashishlari mumkin. IT Park butun jarayon davomida maslahatlar beradi va zarur hollarda kompaniyalarga viza bilan bog‘liq masalalarda ko‘maklashadi.

4. Xodimlarni ro‘yxatga olish

So‘ngra xodimlar milliy mehnat tizimida ro‘yxatdan o‘tkaziladi va mehnat daftarchalari bandlik holatiga qarab yangilanadi. IT Park kompaniyalarga hujjatlarni rasmiylashtirish va topshirish jarayonida yordam ko‘rsatadi.

5. Ish haqi, soliqlar va badallar

IT Park o‘z rezident kompaniyalariga buxgalteriya hisobi, soliq, ish haqi, audit va tegishli xizmatlar bo‘yicha tavsiya etilgan xizmat ko‘rsatuvchi provayderlar ro‘yxatini taklif qilish orqali bepul maslahat yordamini taqdim etadi. Rezidentlar xizmat ko‘rsatuvchilarni mustaqil ravishda tanlaydilar va o‘z tanlovlari hamda ko‘rsatilgan xizmatlar uchun to‘liq javobgar hisoblanadi.

6. Me’yoriy talablarga doimiy rioya qilish

Mehnat qonunchiligi va hisobot standartlari vaqt o‘tishi bilan o‘zgarishi mumkin. IT Park rezidentlarni bunday o‘zgarishlardan xabardor qilib, ularga mamlakatda faoliyat yuritishda nizolar, audit xavflari va ma’muriy muammolarning oldini olishda ko‘maklashadi.

Ishga qabul qilish uchun zarur hujjatlar

Xorijiy texnologiya kompaniyalari odatda quyidagilarni tayyorlaydi:

●  kompaniya va MChJni ro‘yxatdan o‘tkazish hujjatlari;

●  IT Park rezidenti maqomini tasdiqlovchi hujjat;

●  eksportga yo‘naltirilgan biznes-reja;

●  Mehnat kodeksiga muvofiq tuzilgan mehnat shartnomalari;

●  ishlash yoki ishga joylashish uchun ruxsatnomalar (IT Park rezident kompaniyalariga tegishli emas);

●  xodimlarning shaxsiy guvohnomalari va mehnat daftarchalaridagi qaydlar;

●  ish haqi hujjatlari va to‘lovlar to‘g‘risidagi ma’lumotlar;

●  tegishli hollarda tibbiy hujjatlar yoki yoshni tasdiqlovchi hujjatlar.

O‘zbekiston ishchi kuchi: yoshlar va ko‘p tilli mutaxassislar

O‘zbekiston aholisi 38 milliondan ortiq bo‘lib, ularning taxminan 60 foizi 35 yoshgacha. Bu mamlakatga moslashuvchan, g‘ayratli va tobora ko‘proq raqamli sohalarga yo‘naltirilgan ishchi kuchini beradi. IT-ta’lim dasturlari esa xalqaro bozorlarga tayyor dasturchi-muhandislar, ma’lumotlar bo‘yicha mutaxassislar va IT-qo‘llab-quvvatlash mutaxassislarini tayyorlash orqali kengayishda davom etmoqda.

Ko‘p tillilik O‘zbekistonning eng kuchli afzalliklaridan biridir. Ko‘plab mutaxassislar o‘zbek, rus va ingliz tillarida faoliyat yuritadi, bu esa global jamoalar bilan ishlashni osonlashtiradi. IT Park esa ushbu kuchli tomonlarni rivojlantirish, kasbiy dasturlarni va ko‘nikmalarni biznes ehtiyojlariga moslashtirish orqali bu salohiyatni yanada oshirmoqda.

Employer of Record xizmatlari: O‘zbekiston bozoriga kirishning amaliy yo‘li

Ko‘plab xorijiy kompaniyalar IT Park tavsiya qilgan rasmiy ish beruvchi hamkorlar bilan ishlashni afzal ko‘radi. Ushbu modelda EOR O‘zbekistondagi rasmiy ish beruvchi sifatida shartnomalar tuzish, ish haqi hisoblash, soliq va boshqa majburiyatlarga rioya qilish hamda ish ruxsatnomalarini olish bilan shug‘ullanadi, xorijiy kompaniya esa kundalik faoliyatni boshqaradi. Bunday yondashuv tashkilotlarga to‘liq yuridik mavjudlikni yaratmasdan, O‘zbekiston bozoriga tez va mas’uliyatli kirish imkonini beradi.

Xulosa

Agar kompaniyalar mahalliy huquqiy asoslarni tushunsa va ishonchli hamkorlar bilan ishlasa, O‘zbekistonda xorijiy xodimlarni yollash to‘la imkoniyatli jarayon bo‘lishi mumkin. Shartnomalar tuzish va ish ruxsatnomalarini olishdan tortib, ish haqi hisoblash, xodimlarni ro‘yxatdan o‘tkazish va me’yoriy talablarni doimiy bajarishgacha bo‘lgan har bir qadam barqaror va mustahkam operatsion tizim yaratishga xizmat qiladi.

IT Park O‘zbekiston esa xalqaro ish beruvchilar uchun bu jarayonlarni soddalashtiruvchi va xavflarni kamaytiruvchi ekotizim yaratgan. Uning tavsiyanomalari, hamkorlik tarmog‘i va operatsion qo‘llab‑quvvatlashi kompaniyalarga xodimlarni ishonch bilan yollash, xarajatlarni samarali boshqarish va birinchi kundan me’yoriy talablarni bajarishga yordam beradi.

O‘zbekistonda faoliyatini kengaytirayotgan texnologiya kompaniyalari uchun bu tizimli qo‘llab‑quvvatlash va ko‘p tilli, yosh ishchi kuchining uyg‘unligi global raqamli iqtisodiyotda uzoq muddatli o‘sish uchun qulay muhit yaratadi.